دانه های قرمز روی پوست نوزاد؛ علت ها و زمان مراجعه به پزشک

بیشتر دانه های قرمز روی پوست نوزاد، مثل جوش نوزاد، عرق سوز و بثورات روزهای اول، بی خطرند و خودشان خوب می شوند. اما اگر دانه ها همراه با تب، بی حالی، مشکل تنفسی یا لکه هایی باشند که با فشار رنگشان نمی پرد، باید فوری به پزشک مراجعه کنید. در مقاله فارس رعنا شایع ترین علت های دانه های قرمز پوست نوزاد، علائم هشدار، روش مراقبت در خانه و نکات پوشک را توضیح می دهد. این مطلب جایگزین نظر پزشک اطفال نیست.

چرا پوست نوزاد زود دانه می زند؟

پوست نوزاد نازک و حساس است، غدد عرق و چربی آن هنوز در حال رشد هستند و هورمون های مادر هم روی آن اثر می گذارند. گرما، لباس زبر، شوینده و تماس با بزاق و ترشحات هم می توانند پوست را تحریک کنند. به همین دلیل، تغییرات پوستی در هفته ها و ماه های اول زندگی بسیار شایع است و بیشتر آن ها خطری ندارند.

شایع ترین علت های دانه های قرمز روی پوست نوزاد

جدول زیر شایع ترین علت ها را کنار هم نشان می دهد. این جدول فقط برای آشنایی است و تشخیص نهایی با پزشک اطفال است.

۱. بثورات روزهای اول

در هفته ی اول تولد ممکن است لکه های قرمز با دانه های ریز سفید یا زرد روی صورت و تنه ظاهر شود. این حالت که اریتم توکسیکوم نامیده می شود، بی خطر است و بدون درمان ظرف یکی دو هفته از بین می رود. اگر نوزاد تب دارد یا بی حال است، حتما به پزشک نشان دهید.

۲. جوش نوزاد

جوش نوزاد معمولا از چند هفتگی روی گونه، بینی و پیشانی ظاهر می شود و به هورمون های مادر نسبت داده می شود. معمولا طی چند هفته تا چند ماه خوب می شود. دانه ها را فشار ندهید و کرم نمالید. اگر دانه ها شدید یا چرکی شدند، به پزشک مراجعه کنید.

۳. عرق سوز

در هوای گرم یا وقتی نوزاد بیش از حد لباس پوشیده است، منافذ عرق بسته می شود و دانه های ریز قرمز در چین گردن، سینه، پشت و زیر پوشک ظاهر می شود. خنک نگه داشتن، لباس نخی و خشک نگه داشتن پوست معمولا کافی است.

۴. اگزما

اگزما با لکه های قرمز، خشک و خارش دار روی گونه و سر دیده می شود و اغلب از چند ماهگی شروع می شود. نوزاد ممکن است بی قرار باشد و صورتش را به جاها بمالد. تشخیص و درمان با پزشک است و بدون نظر او از کرم کورتونی استفاده نکنید.

۵. کهیر و واکنش آلرژیک

برجستگی های قرمز که ناگهان ظاهر می شوند و جابه جا می شوند، می توانند کهیر باشند و به غذا، دارو یا ماده ای تماسی مربوط باشند. اگر لب یا صورت ورم کرد یا نوزاد سخت نفس کشید، این یک اورژانس است و باید فوری به بیمارستان بروید.

۶. عفونت های پوستی و ویروسی

دانه ها یا تاول هایی که با تب، بی حالی، کم شیر خوردن یا پوسته های عسلی رنگ همراه باشند، ممکن است نشانه ی عفونت باشند. در این حالت خودتان درمان نکنید و نوزاد را به پزشک نشان دهید.

تست فشار؛ تشخیص دانه های خطرناک

برای تشخیص لکه های خطرناک، یک لیوان شفاف یا انگشت را روی دانه ها فشار دهید. اگر قرمزی با فشار کمرنگ شد، معمولا مشکل پوستی ساده است. اگر لکه های ریز قرمز یا بنفش با فشار رنگشان تغییر نکرد، به ویژه همراه با تب یا بی حالی، فوری به اورژانس بروید.

علائم هشدار؛ چه زمانی فوری به پزشک مراجعه کنیم؟

• تب ۳۸ درجه یا بالاتر در نوزاد زیر ۳ ماه، که اورژانس است
• لکه های قرمز یا بنفش که با فشار رنگشان تغییر نمی کند
• ورم لب یا صورت و مشکل در تنفس
• بی حالی شدید، خواب آلودگی غیرعادی یا امتناع از شیر خوردن
• تاول، چرک یا پوسته های عسلی رنگ
• گسترش سریع دانه ها در بدن
• بی قراری شدید یا خارش شدید

مراقبت از پوست نوزاد در خانه

• نوزاد را با آب ولرم و کوتاه حمام کنید و از شوینده ی ملایم و بدون عطر استفاده کنید.
• پوست را بدون مالیدن و با ضربه ی ملایم خشک کنید.
• لباس نخی و گشاد بپوشانید و بیش از حد او را نپوشانید.
• لباس های جدید را قبل از استفاده بشویید.
• ناخن ها را کوتاه نگه دارید تا پوست را زخم نکند.
• دانه ها را فشار ندهید و نکنید.
• محیط را خنک و راحت نگه دارید.

ناحیه ی پوشک بیشتر در معرض رطوبت و گرماست. پوشک را به موقع عوض کنید، پوست را قبل از بستن پوشک خشک کنید و سایز مناسب بپوشانید تا اصطکاک ایجاد نشود. برای انتخاب سایز، مقاله ی سایز پوشک نوزاد و برای مقایسه ی انواع، راهنمای خرید پوشک نوزاد را ببینید.